Jeżeli zawierali Państwo umowę kredytu przed pięcioma laty albo wcześniej to najprawdopodobniej znajdował się w niej zapis dotyczący bankowego tytułu egzekucyjnego. Na wstępie należy wyjaśnić czym jest generalnie tytuł egzekucyjny i czym jest bankowy tytuł egzekucyjny (dalej: BTE). Tytułem egzekucyjnym jest orzeczenie sądowe lub inny dokument urzędowy stwierdzający: istnienie i zakres roszczenia wierzyciela oraz istnienie i zakres obowiązku świadczenia dłużnika. Tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności stanowi podstawę do prowadzenia egzekucji przez Komornika. BTE jest to specjalny rodzaj tytułu egzekucyjnego, który jest wystawiany przez banki samodzielnie. Podstawą jego wystawienia były księgi banków lub inne dokumenty związane z czynnościami bankowymi. BTE stanowiły rodzaj tytułów egzekucyjnych, były traktowane jako dokumenty urzędowe oraz umożliwiały wszczęcie egzekucji komorniczej bez wcześniejszego postępowania przed sądem. Bank na podstawie BTE mógł skierować sprawę niepłacącego klienta od razu do Komornika.

Tekst: Piotr Sieńko
partner w kancelarii
Ekspert w zakresie strategii procesowej, prawa gier hazardowych, i prawa karnego gospodarczego
Napisz do autora

Wyposażenie banków w uprawnienie do wydawania tytułów egzekucyjnych doprowadziło do wydawania BTE na masową skalę, co w konsekwencji wiązało się z szeregiem nieprawidłowości prawnych związanych z ich stosowaniem. Skutkiem tego było wydanie 14 kwietnia 2015 roku przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenia w sprawie P 45/12 dotyczącego niezgodności z Konstytucją przepisów związanych z BTE. Trybunał Konstytucyjny w powyższym orzeczeniu wskazał, że przepisy Prawa bankowego pozwalające bankom na wystawianie BTE oraz na wszczynanie na ich podstawie postępowań egzekucyjnych naruszają konstytucyjną zasadę równości. Dokładnie art. 32 ust. 1 Konstytucji, który brzmi: „Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne". Trybunał orzekł, utratę mocy obowiązującej przepisów dotyczących bankowego tytułu egzekucyjnego od 1 sierpnia 2016 roku.

BTE zniknęły także z prawa bankowego na mocy noweli z 17 listopada 2015 r. Spowodowało to znaczną ulgę wśród dłużników banków. Niestety nie skutkowało to zniknięciem BTE z obrotu. W aktualnym stanie prawnym BTE nie posiadają mocy dokumentu urzędowego i nie korzystają z domniemania, iż ich treść jest zgodna z stanem rzeczywistym. Nie oznacza to, jednak, że BTE zostały pozbawione mocy dowodowej. BTE są obecnie dokumentami prywatnymi. W takiej formie stanowią one pełnoprawny środek dowodowy i mogą być podstawą ustaleń faktycznych oraz wyrokowania. W ramach swobodnej oceny dowodów Sąd może uznać ich treść za zgodną z rzeczywistym stanem rzeczy albo też odmówić im wiarygodności. W związku z powyższym, nie można bagatelizować znaczenia BTE, ponieważ ciągle mogą być wykorzystywane przez banki oraz instytucje finansowe zajmujące się obrotem wierzytelnościami jako dowód w procesach sądowych przeciwko dłużnikom.