W literaturze i piśmiennictwie pojęcie błędu medycznego i błędu lekarskiego są używane zamiennie, zastępowane jedno drugim oraz mylone, tymczasem powyższe terminy istotnie różnią się od siebie i nie oznaczają tego samego.

Tekst: Piotr Sieńko
partner w kancelarii
Ekspert w zakresie strategii procesowej, prawa gier hazardowych, i prawa karnego gospodarczego
Napisz do autora

W tym artykule pragniemy Państwu przybliżyć pojęcia: błędu medycznego i  błędu lekarskiego, wyjaśnić istniejące pomiędzy nimi różnice, a także przybliżyć i sklasyfikować rodzaje błędów medycznych.

Dotychczas, terminom tym nie została nadana definicja normatywna, a próby  ich zdefiniowania należy poszukiwać w orzecznictwie sądowym.

Oba te pojęcia w praktyce prawnej oznaczają niemal to samo, z tą różnicą że błąd lekarski jest także błędem medycznym, zaś błąd medyczny nie zawsze jest błędem lekarskim.

To co je różni?

Jedyna zasadnicza różnica pomiędzy nimi to PODMIOT odpowiedzialny, czyli osoba której dotyczy ów błąd medyczny. Innymi słowy, błąd lekarski może popełnić tylko lekarz, natomiast błąd medyczny może być popełniony przez każdego członka personelu medycznego tj. lekarza, pielęgniarkę, ratownika medycznego, położnej itp. Tak więc widzimy, że pojęcie błędu lekarskiego jest zawężone i sprowadza się tylko do działań i zaniechań lekarza, podczas gdy błąd medyczny może być popełniony przez każdego pracownika medycznego, którym jest oczywiście również lekarz.

Co to znaczy popełnić błąd?

 Najprościej rzecz ujmując, popełnić błąd to znaczy – zachować się sprzecznie z obowiązującymi w danym środowisku regułami, czyli zachować się nieprawidłowo do przyjętych zasad. Popełnić błąd można aktywnie, jak i pasywnie, innymi słowy, błąd można popełnić zarówno poprzez działanie – aktywną czynność, jak i poprzez zaniechanie, czyli powstrzymanie się od wykonania jakiejś czynności, którą w obiektywnej ocenie należałoby przeprowadzić.

Rodzaje błędów medycznych.

Aby dokonać klasyfikacji błędów medycznych, należy w pierwszej kolejności wskazać, że podział błędów medycznych nie ma katalogu zamkniętego. Poniżej przedstawiamy Państwu tylko przykłady powszechnie przyjętych błędów medycznych oraz krótkie wyjaśnienie na czym dany błąd polega. Możemy wyszczególnić następujące rodzaje błędów medycznych:

  1. Błąd diagnostyczny: jest to tak zwany błąd rozpoznania, polegający postawieniu niewłaściwej diagnozy, czy nieprawidłowe rozpoznanie schorzenia u pacjenta, albo nie błędnym stwierdzeniu, że pacjent jest zdrowy. Może skutkować wyborem nieodpowiedniej metody leczenia w wyniku postawienia błędnej diagnozy.
  2. Błąd terapeutyczny: często błąd ten jest wynikiem błędnie postawionej diagnozy, może polegać na stosowaniu niewłaściwej metody leczenia, podawania leków nieadekwatnych do schorzenia, dokonywania zbędnych badań, czy wręcz zaniechaniu w przeprowadzaniu badań koniecznych.
  3. Błąd organizacyjny: błąd ten sprowadzić można do wszelkich zaniedbań logistycznych, administracyjnych sanitarnych całej placówki medycznej. Błąd ten polega na zaniechaniu standardów i procedur postępowania przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych. Przykładem jest niedbałe prowadzenie dokumentacji medycznej.
  4. Błąd informacyjny: sprowadza się do niedopełnienia przez lekarza obowiązku informacyjnego określonego w art. 31 ust. 1 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Przepis ten stanowi, że lekarz ma obowiązek udzielić pacjentowi lub jego przedstawicielowi ustawowemu przystępnej informacji o jego stanie zdrowia, rozpoznaniu, proponowanych oraz możliwych metodach diagnostycznych, leczniczych, dających się przewidzieć następstwach ich zastosowania albo zaniechania, wynikach leczenia oraz rokowaniu. Należy pamiętać jednak, że zaniechania wynikające z nieprzestrzegania przez lekarza powołanego przepisu nie rodzi automatycznie uprawnienia poszkodowanego do wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym. Musi wystąpić szkoda po stronie uprawnionego oraz związek przyczynowy pomiędzy powstałą szkodą a błędem informacyjnym.
  5. Błąd techniczny: błąd ten może powstać np. przy zabiegach operacyjnych. Błąd ten występuje, gdy na skutek nieprawidłowego działania osoby uczestniczącej w zabiegu operacyjnym dochodzi do wystąpienia uszczerbku na zdrowiu pacjenta. Klasycznym i często powoływanym przykładem błędu technicznego jest pozostawienie w ciele operowanego ciał obcych, np. chusty, instrumentu medycznego.
  6. Błąd rokowania: jest przykładem postawienia niewłaściwej prognozy, co do stanu zdrowia pacjenta. Błąd ten zwykle nie występuje samodzielnie, jest konsekwencją innych błędów. Często powoływanym przykładem jest stwierdzenie przez lekarza czasowej niezdolności do pracy opiniowanego w sytuacji, gdy rzeczywiście pacjent kwalifikuje się do całkowitej niezdolności do pracy.

Dynamiczny rozwój medycyny oraz wzrastająca z roku na rok ilość osób poszkodowanych na skutek wystąpienia błędów medycznych wskazuje, że powyższe, enumeratywne wyliczenie rodzajów błędów medycznych jest tylko przykładowe i ich katalog może się poszerzać.

Przy ustalaniu czy mamy do czynienia z błędem lekarskim, czy błędem medycznym, a także do jakiego błędu medycznego doszło należy w pierwszej kolejności określić stan faktyczny konkretnej sprawy oraz porównać go z określonym wzorcem postepowania. Jeżeli zachowanie personelu medycznego odbiega od przyjętego wzorca postępowania, wówczas mamy do czynienia z błędem medycznym.

Potrzebujesz pomocy – skontaktuj się z nami!

Jeśli zastanawiacie się Państwo, czy w Waszym przypadku doszło do błędu medycznego, jeśli potrzebujecie Państwo pomocy, skontaktujcie się z nami. Dołożymy wszelkich starań, aby pomóc Państwu w realizacji swoich uprawień. Pozostajemy do Państwa dyspozycji zarówno w kontakcie telefonicznym, jak i mailowym.